Karaciğer Tümörlerinin Sınıflandırılması
Benign Tümörler
- Hemanjioma
- Fokal nodüler hiperplazi
- Adenoma
- Hamartoma
- Anjiomyolipoma
- Hemanjioendotelioma
- Teratoma
- Lipoma
- Leiomyoma
- Karaciğerin parazitik olan ve olmayan kistleri
Malign Tümörler
1 Primer Hepatosel1üler karsinoma (HCC)
- Kolonjiosellüler karsinoma
- Hepatoblastoma
- Sarkomlar (Anjiosarkom, Ieiomyosarkom)
2 Sekonder (metastatik)
Karaciğerin malign tümörleri, primer (karaciğer dokusundan köken alan) ve sekonder (metastatik) olmak üzere iki grupta incelenir. Karaciğerin primer malign tümörleri hepatosit ve intrahepatik safra yolları epiteli ile mezenkimal dokulardan gelişir.
Hepatosellüler Karsinoma
(HCC) ve kolanjiosellüler karsinoma karaciğerin en sık gözlenen primer malign tümörleridir. Hepatosellüler karsinoma Hepatositlerden köken alan HCC, karaciğerin en sık gözlenen primer malign tümörüdür. Tüm maligniteler içinde görülme sıklığı % 2'dir. Prevelansı (sıklığı) 100,000'de 4 olarak bildirilmiştir. Kronik karaciğer hastalığı zemininde gelişir. İnsidansı yaşla artar. Erkek cinsiyette daha fazladır. İnsidansı, Doğu ve Güneydoğu Asya ve Sub-Saharan Afrika'da yüksek, Kuzey ve Batı Avrupa ile Amerika'da düşüktür.
- Dünyada en sık görülen malign tümörlerden birisidir (7. sırada)
- Her yıl 1 milyon civarında insanın ölümüne yol açar
- Karaciğerin en sık rastlanan primer malign tümörüdür (% 80)
- % 80-90 oranında sirotik karaciğerde görülür
- Uzakdoğu ve subsahra Afrikasında sıklıkla 30. veya 40 yaşlarında
- Batıda sıklıkla HCV enfeksiyonu veya diğer nedenli siroz zemininde, 60- 70. yaşlarında sıktır (3-5 /100 000)
- Erkeklerde daha sıktır
- En sık sürrenal, akciğer, beyin ve kemiklere metastaz yapar.
Fibrolameller Karsinoma
(Fibrolameller HCC) Fibrolameller karsinoma, sirozu olmayan gençlerde (5-35 yaş) ortaya çıkar. Cinsiyet ayrımı yapmaz. Kitle ve karın ağrısı başlıca bulgularıdır. Cerrahi ile çıkarılabilme oranı ve operasyon sonrası yaşam süresi klasik HCC'den daha fazladır, ancak ileri evrelerde farklılık görülmez.
Hepatoblastoma
Çocukluk çağının malign karaciğer tümörüdür. Erişkinlerde nadiren görülür. Progresif karın şişliği, karın ağrısı, iştahsızlık, gelişme geriliği, ateş ve nadiren de sarılık gözlenebilir. Serum AFP bariz olarak artar.
Kolanjiyokarsinoma
Kc primer malign tümörlerinin %7-25'ini oluşturur. Periferik, santral veya distal yerleşimli olabilir. Sarılık kolanjiokarsinomanın en sık bulgularından olmakla birlikte, karaciğerde periferik lokalizasyonda (safra yollarının uzağında ise) görülmeyebilir. Alkalen fosfataz, gamma glutamil transpeptidaz, bilirübin yüksekliği laboratuvar bulguları arasında sayılabilir. Serum tümör markırlarından CEA, CA 19-9 ve CA-125 yükselebilir. Görüntüleme yöntemleri ile tümör kitlesi ve/veya vasküler tutulum gösterilebilir. Magnetik rezonans kolanjiyografi, magnetik rezonans anjiyografi kolanjiokarsinomada günümüzün noninvaziv görüntüleme yöntemleridir. Uygun vakalarda cerrahi rezeksiyon ilk seçenek tedavidir.
Risk faktörleri:
- İleri yaş (%65'i >65 yaş)
- Cinsiyet ( E/K = 1.5/1 )
- Kronik intraduktal safra taşı
- Koledok kisti (%5)
- Caroli hst (%7)
- Primer Sklerozan Kolanjit (% 5-15)
- Sigara kullanımı
- Kronik tifo taşıyıcılığı (6 kat artış)
- Bazı enfestasyonlar (C. sinensis, O. viverrini)
Epiteloid
hemanjiyoendotelyoma Vasküler (damarsal) bir tümör olan epiteloid hemanjiyoendotelyomanın davranışı hemanjiyom ile anjiyosarkom arasında olup “low-grade” (yavaş seyirli) malignitelerdendir. Fakat bazı vakalarda hızlı seyir gösterebilir. Rezeksiyon (cerrahi olarak çıkarılması) veya karaciğer transplantasyonu tercih edilen tedavi yöntemleridir.
Anjiyosarkoma (Hemanjiyoendotelyoma)
Nadir görülen malign vasküler (damarsal) tümörlerin en yaygın olanıdır. En sık kalp, karaciğer ve meme dokusunda yerleşir. Yaşlı populasyonda görülür. Hastsalar karın ağrısı ve sağ üst kadranda kitle ile gelirler. Hastalığın seyrinde karaciğer yetmzeliği, kaşeksi, hemorajik asit ortaya çıkar.
Biliyer kistadenokarsinoma
Nadir görülür. Görüntüleme yöntemlerinde benign kistik lezyonlarla karışabilir.
İndiferansiye sarkoma
Primer karaciğer sarkomu oldukça nadirdir. Karaciğerde sarkom tespit edilince, komşu dokulardan metastaz olmadığı kesinleştirilmelidir.
